Een goede testscore, maar toch moeite in het dagelijks leven
Gepubliceerd op: 26-02-2026
In de geheugenpoli krijgen mensen vaak een score op een geheugentest. Zo’n score lijkt duidelijk. Maar wat zegt die score eigenlijk over het dagelijks leven? In ons recente onderzoek binnen het consortium TAP-dementia keken we of cognitieve tests echt laten zien hoe iemand functioneert thuis, op het werk en daarbuiten. Angela van der Putten-Toorenburg schreef hier samen met haar collega's van het TAP-dementia consortium deze blog over. TAP staat voor Tijdige, Accurate en gePersonaliseerde diagnose van Dementie.
Wat onderzochten we?
In dit onderzoek onderzochten we de relatie tussen cognitieve testuitslagen en het dagelijks functioneren bij mensen met de ziekte van Alzheimer. We gebruikten veelgebruikte tests, zoals de MMSE en MoCA. Daarbij onderzochten we de samenhang tussen deze testscores en het dagelijks functioneren. Deze testscores werden gemeten met de A-IADL-Q (Amsterdam IADL vragenlijst). Dit deden we bij 1.228 deelnemers uit het Amsterdam Dementia Cohort.
Wat zeggen geheugentests over het dagelijks functioneren?
We zagen dat cognitieve scores en dagelijks functioneren wel samenhangen, maar niet een-op-een. Opvallend was dat mensen met relatief hoge testscores al moeite konden hebben met complexe activiteiten, zoals werken of computergebruik. Mensen met lagere scores liepen vooral vast bij taken zoals formulieren invullen of het beheren van geldzaken.
Hoe hebben we dit aangepakt?
In plaats van alleen te kijken naar totaalscores zoomden we in op afzonderlijke dagelijkse activiteiten. Welke taken blijven lang intact? En welke leveren al vroeg problemen op?
We zagen bijvoorbeeld dat simpele handelingen vaak nog goed gaan. Denk bijvoorbeeld aan een boterham smeren of contant betalen. Maar activiteiten die meer planning of overzicht vragen blijken juist kwetsbaar. Denk hierbij aan activiteiten als werken, computergebruik of het beheren van het huishoudbudget.
Deze aanpak gaf een veel concreter beeld van het dagelijks functioneren dan cognitieve tests alleen.
Voor goede zorg is meer nodig dan een testscore
Ons onderzoek laat zien dat cognitieve tests alleen geen volledig beeld geven van hoe iemand functioneert in het dagelijks leven. Als we ons daar wél alleen op baseren, kunnen problemen te laat worden herkend of onderschat.
Door cognitieve tests te combineren met metingen van het dagelijks functioneren, zoals de A-IADL-Q, ontstaat een realistischer beeld. Dit helpt zorgprofessionals om beter aan te sluiten bij wat iemand nodig heeft, verwachtingen goed te bespreken en passende begeleiding te bieden na de diagnose.
Financiering TAP-dementia
Onderzoeksproject TAP-dementia ontvangt subsidie van het Onderzoeksprogramma Dementie van ZonMw (dossiernummer #10510032120003). TAP-dementia geeft mede uitvoering aan de Nationale Dementie Strategie en ontvangt daarnaast cofinanciering van Avid Radiopharmaceuticals, Roche Diagnostics, Amprion en het Gieskes-Strijbis Fonds.
Co-auteurs
Deze blog is geschreven namens het consortium TAP-dementia:
- Angela van der Putten-Toorenburg
- Elke Butterbrod
- Benjamin D. Schalet
- Pieter J. van der Veere
- Mukrabe E. Tewolde
- Merel C. Postema
- Elsmarieke van de Giessen
- Charlotte E. Teunissen
- Argonde C. van Harten
- Wiesje M. van der Flier
- Sietske A. M. Sikkes